تابلوی ورودی شهر زیرزمینی کیش ( کاریز ) که در کنار بلوار میرمهنا قرار دارد.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱

سرسرا.  در انتهای بازدید به این سرسرا وارد خواهید شد و می توانید از امکانات موجود در آن از قبیل رستوران و چایخانه ی سنتی استفاده فرمایید.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۲

فسیل های متنوع که در سقف کاریز مشاهده می شود. در این تصویر چندین فسیل گوشماهی مشاهده می گردد. همچنین جای کلنگ و تیشه در سقف به خوبی معلوم است.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۳

یکی از راهروهای کاریز<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۴

یکی از راهروهای کاریز. به سقف بلند، وسعت راهروها و طبقات کاریز دقت فرمایید. درست در بالای تصویر دهانه ی یکی از چاه ها که به صورت مخروطی آن را گشاد کرده اند مشاهده می شود. <br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۵

یکی از راهروهای کاریز. بدنه ی راهروها توسط سنگ های مرجانی به نحو زیبایی سنگ چین شده است.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۶

کاریز. عرض و ارتفاع کاریز بسیار کوچکتر از وضع موجود بوده است. به طوری که یک انسان به سختی و در حالت نشسته می توانسته از آن عبور کند. به شفافیت آب دقت فرمایید.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۷

کاریز دارای دالان های متعدد است. یکی از نقاط ضعف فعلی مجموعه سیاحتی کاریز این است که نقشه ی تونل ها را در اختیار بازدیدکنندگان قرار نمی دهند.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۸

یکی از اتاق های موجود در کاریز که جهت نمایش صنایع دستی مورد استفاده قرار می گیرد. این صنایع دستی مربوط به استان همدان است. تعداد آن بسیار ناچیز است و هیچ موضوعیتی با منطقه ی جغرافیایی خلیج فارس ندارد. شاید علت آن این باشد که یکی از شرکای اولیه ی کاریز ( آقای روستایی ) اهل استان همدان بوده است و اکنون مسئولیتی در این مجموعه ندارد.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۹

یکی دیگر از اتاق ها که بدنه ی آن با سنگ های مرجانی کوچکتر پوشیده شده است. با همان صنایع دستی کذایی.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۰

یکی دیگر از راهرو ها با نورپردازی فوق العاده زیبا.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۱

در بخش سرسرا با استفاده از سنگ های مرجانی نمای دماغه ی کشتی ساخته شده است که بازتاب آن در آب هم دیده می شود.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۲

راهروهای متعدد کاریز. به زیبایی سقف و طاقچه هایی که در دل کاریز کنده اند دقت فرمایید.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۳

پایاب. این پایاب یکی از قدیمی ترین پایاب های کاریز کیش است. همانطور که در وسط تصویر ملاحظه می فرمایید ورودی پایاب بسته شده است. مردم از این پله ها پایین می آمده اند و با ظرف آب مورد نیاز خود را از کاریز برداشت می کرده اند.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۴

نمایی فوق العاده زیبا از کاریز و راهرویی که در کنار آن کنده شده است.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۵

جهت تنوع بخشیدن به راهروها درون بعضی از طاقچه ها ابزار و ادوات کشاورزی قدیمی قرار داده شده است.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۶

یکی دیگر از راهروهای کاریز<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۷

یکی دیگر از راهروهای کاریز<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۸

به شکل سنگ های مرجانی دقت فرمایید. این سنگ ها خود عاملی برای تصفیه آب محسوب می شوند.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۹

بخش سرسرا که به مناسبت ایام نوروز با سفره ی هفت سین مزین شده است.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۲۰

مسیر خروجی کاریز.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۲۱

کاریز ( شهر زیرزمینی کیش )

Kaariz (Kish underground city)

کاریز یا کهریز واژه ی فارسی قنات است. بدون شک کاریز اختراع ایرانیان است و عمری معادل تمدن ایران باستان دارد و با وجود قدمت بسیار زیاد آن و رشد فن آوری های نوین، هنوز هم در بسیاری از نواحی گرم و خشک این سرزمین به مردم زندگی می بخشد. کاریز ها معمولاً از ارتفاعات شروع شده ( چاه مادر ) و در نهایت به مظهر کاریز ( جایی که آب از دل خاک بیرون می آید. ) ختم می شوند. حفر کاریز در جزیره ی کیش که اختلاف ارتفاع چندانی ندارد و جمع آوری آب های سطح الارضی و هدایت آن نشان از خلالقیت ایرانیان پیش از ما دارد.

کاریز کیش یک قنات قدیمی با قدمت حدود دو هزار سال است و احتمالاً در زمان اشکانیان احداث شده  و 15 کیلومتر طول دارد. این قنات به عنوان یکی از اصلی ترین منابع آب آشامیدنی منطقه محسوب می شده است. آب قنات کاملا زلال و شفاف و شیرین است. علت زلال بودن آب، عبور آن از لایه های مختلف رسوبی و  مرجان های تصفیه کننده در آب است و علت شیرین بودن آن هم این است که منبع اصلی آن آب باران است. مردم جزیره از این آب برای آشامیدن و آبیاری مزارع استفاده می کردند و بخشی از آن را هم به کشتی های مردم سواحل دیگر خلیج فارس مثل: دبی  و عمان و شارجه می فروخته اند.

این کاریز دارای 274 حلقه چاه بوده است که هم اکنون از 74 چاه آن در مجموعه ی شهر زیرزمینی کاریز استفاده می شود. بعضی از این چاه ها به طور کاملاً دست نخورده باقی مانده و بعضی از آنها را جهت تهویه ی بهتر هوا و نوردهی بیشتر به صورت مخروطی درآورده اند.

عمق متوسط کاریز 12 متر است و در برخی نقاط تا 16 متر هم می رسد. این کاریز به طور متوسط  8 متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد. مردم منطقه می توانستند از هر چاه با استفاده از دلو (dalv) و طناب  آب برداشت کنند هرچند بهترین روش برای برداشت آب رفت و آمد از طریق پایاب بوده است. در کنار ورودی موزه، یکی از پایاب های کهن کیش با قدمتی حدود 800 سال قرار دارد. پایاب شکلی شبیه پله های آب انبار دارد که از سطح زمین با پله به پایین می آمدند و با کوزه آب مورد نیاز خود را از کاریز برداشت می کردند. ( عکس شماره ی 14 )

اثر فسیل های آب زیان دریایی با قدمتی حداکثر حدود 570 میلیون سال در این کاریز مشاهده می شود که مربوط به زمانی می شده که این قسمت به عنوان بخشی از بستر دریا بوده است.

عملیات شهر زیرزمینی کاریز از شهریور ماه 1378 به همت آقایان حاجی حسینی و روستایی در محل اتصال سه رشته ی کاریز آغاز گردید. کانال های موجود که فقط مسیر عبور آب بود، به وسیله نیروی انسانی ( عمدتاً کارگران افغانی ) و با دست و کلنگ و تیشه تعریض و خاک برداری شد و مساحت فعلی این شهر زیرزمینی در حال حاضر حدود 15 هزار متر مربع است که بر روی قنات قدیمی احداث شده است. شهر زیرزمینی کاریز دارای سه فاز است. فاز یک مجموعه رستوران سنتی است. فاز شماره ی دو که در حال احداث است مجموعه ای به طول تقریبی 700 متر خواهد بود که برای قایقرانی مشابه غار علیصدر همدان طراحی و ساخته خواهد شد. پیش بینی می شود که این فاز در سال 1390 به بهره برداری برسد. فاز شماره ی سه مجموعه ی موزه ی کاریز است.

در بخش سرسرا با استفاده از سنگ های مرجانی نمای دماغه ی کشتی ساخته شده است که بازتاب آن در آب هم دیده می شود. در سرسرا درخت هایی با نام محلی گارون زنگی وجود دارد که میوه ای مشابه درخت گردو یا انبه کوچک با هسته های فراوان دارد که میوه ی آن قابل خوردن است. درخت اکالیپتوس نیز در این محوطه وجود دارد. در یکی از راهرو ها اثر فسیلی یک لاک پشت با قدمت حدود 570 میلیون سال در سقف مشاهده می شود.

جریان آب در کاریز آن چنان کم است که احساس می کنی آب ساکن است اما در حقیقت یک جریان بسیار آرام دارد. آب، یک مادر چاه دارد که از سمت صفین قدیم پشت بازار عرب ها آغاز می شود و رشته ی دیگری هم دارد که از سمت روستای باغو و از سمت جنوب غربی و کشتی یونانی می آید و همراه با رشته سوم که از حدود بازار مریم فعلی می آید در مجموعه ی کاریز به هم می پیوندند و به سمت شهر حریره می روند که مظهر چاه قنات در شهر باستانی حریره قرار دارد. هم اکنون در آب کاریز ماهی های ریز سیاه رنگی به نام گامبوزیا وجود دارند که درگذشته وجود نداشته اند و توسط مسئولین کاریز در آب ریخته شده اند. این ماهی ها قابلیت زنده ماندن در آب شیرین را دارند، بچه زا هستند و از لارو حشرات تغذیه می کنند.

درجه حرارت داخل تونل های کاریز بین 22 تا 25 درجه ی سانتی گراد است و رطوبت آن در تابستان ها و فصول شرجی سال بیشتر می شود.

مجموعه ی شهر زیرزمینی کیش به همت و با هزینه ی بخش خصوصی احداث و راه اندازی شده است و برخلاف بسیاری از مناطق دیدنی ایران از مدیریت خوبی بهره مند است. و این نشان می دهد که برای هرچه شکوفاتر شدن جاذبه های گردشگری ایران زمین لازم است بیشتر به بخش خصوصی اعتماد کنیم و از فکر و نیروی آنان استفاده نماییم.

* منابع استفاده شده: بروشور سازمان منطقه آزاد کیش، اطلاعات راهنمای شهر زیرزمینی کاریز

موقعیت جغرافیایی:

استان هرمزگان، جزیره ی کیش. " 24  '33  ْ26  شمالی و "10 '58   ْ53  شرقی. ارتفاع از سطح دریا: 16 متر.

نحوه دسترسی:

به دو طریق می توان به جزیره ی کیش رسید: از طریق هوایی و از طریق دریایی ( بوسیله ی کشتی مسافربری، کشتی های حمل خودرو (landing craft) و قایق های تندرو )

مجتمع توریستی کاریز در بلوار میرمهنا حدفاصل میدان المپیک و میدان فارور واقع شده است.

امکانات رفاهی:

*  فضای مناسب برای پارک اتومبیل موجود است. در هوای گرم کمی درز شیشه ی اتومبیل خود را باز بگذارید.

* جهت ورود، لازم است بلیط تهیه کنید.

* معمولاً بروشور موجود نیست.

* راهنما شما رابه بخش های مختلف کاریز هدایت می کند و اطلاعات لازم را در اختیار می گذارد.

* آب آشامیدنی در رستوران موجود است.

* فروشگاه صنایع دستی و چایخانه در سایت وجود دارد.

* رستوران سنتی ظهر ها از ساعت 12 تا سه بعداز ظهر و شب ها از ساعت 9 تا یک بامداد معمولاً همراه با موزیک زنده قابل استفاده است.

* کیفیت سرویس بهداشتی نسبتاً قابل قبول است.

* تلفن همراه در داخل کاریز آنتن نمی دهد.

* در کاریز نور کافی برای بازدید وجود دارد. ممنوعیتی برای فیلمبرداری و عکسبرداری وجود ندارد.

* فن های پرتابل متعددی در داخل راهروها وجود دارد تا در هنگام شلوغی یا گرمای بیش از حد به تهویه ی هوا کمک کند.

 

امنیت منطقه:

جزیره ی کیش از امنیت فوق العاده بالایی برخوردار است.

بهترین زمان بازدید:

جزیره ی کیش در تمام ایام سال پذیرای گردشگران است. آفتاب سوزان و هوای گرم و شرجی در ماه های خرداد تا شهریور آزاردهنده است. بهترین ماه های بازدید آذر ماه تا پایان فروردین ماه است.

 

* توضیحات عکس ها:

عکس شماره 1 :

            تابلوی ورودی شهر زیرزمینی کیش ( کاریز ) که در کنار بلوار میرمهنا قرار دارد.

عکس شماره 2 :

            سرسرا.  در انتهای بازدید به این سرسرا وارد خواهید شد و می توانید از امکانات موجود در آن از قبیل رستوران و چایخانه ی سنتی استفاده فرمایید.

عکس شماره 3 :

            فسیل های متنوع که در سقف کاریز مشاهده می شود. در این تصویر چندین فسیل گوشماهی مشاهده می گردد. همچنین جای کلنگ و تیشه در سقف به خوبی معلوم است.

عکس شماره 4 :

            یکی از راهروهای کاریز

عکس شماره 5 :

            یکی از راهروهای کاریز. به سقف بلند، وسعت راهروها و طبقات کاریز دقت فرمایید. درست در بالای تصویر دهانه ی یکی از چاه ها که به صورت مخروطی آن را گشاد کرده اند مشاهده می شود.

عکس شماره 6 :

            یکی از راهروهای کاریز. بدنه ی راهروها توسط سنگ های مرجانی به نحو زیبایی سنگ چین شده است.

عکس شماره 7 :

            کاریز. عرض و ارتفاع کاریز بسیار کوچکتر از وضع موجود بوده است. به طوری که یک انسان به سختی و در حالت نشسته می توانسته از آن عبور کند. به شفافیت آب دقت فرمایید.

عکس شماره 8 :

            کاریز دارای دالان های متعدد است. یکی از نقاط ضعف فعلی مجموعه سیاحتی کاریز این است که نقشه ی تونل ها را در اختیار بازدیدکنندگان قرار نمی دهند.

عکس شماره 9 :

            یکی از اتاق های موجود در کاریز که جهت نمایش صنایع دستی مورد استفاده قرار می گیرد. این صنایع دستی مربوط به استان همدان است. تعداد آن بسیار ناچیز است و هیچ موضوعیتی با منطقه ی جغرافیایی خلیج فارس ندارد. شاید علت آن این باشد که یکی از شرکای اولیه ی کاریز ( آقای روستایی ) اهل استان همدان بوده است و اکنون مسئولیتی در این مجموعه ندارد.

عکس شماره 10 :

            یکی دیگر از اتاق ها که بدنه ی آن با سنگ های مرجانی کوچکتر پوشیده شده است. با همان صنایع دستی کذایی.

عکس شماره 11 :

            یکی دیگر از راهرو ها با نورپردازی فوق العاده زیبا.

عکس شماره 12 :

            در بخش سرسرا با استفاده از سنگ های مرجانی نمای دماغه ی کشتی ساخته شده است که بازتاب آن در آب هم دیده می شود.

عکس شماره 13 :

            راهروهای متعدد کاریز. به زیبایی سقف و طاقچه هایی که در دل کاریز کنده اند دقت فرمایید.

عکس شماره 14 :

            پایاب. این پایاب یکی از قدیمی ترین پایاب های کاریز کیش است. همانطور که در وسط تصویر ملاحظه می فرمایید ورودی پایاب بسته شده است. مردم از این پله ها پایین می آمده اند و با ظرف آب مورد نیاز خود را از کاریز برداشت می کرده اند.

عکس شماره 15 :

            نمایی فوق العاده زیبا از کاریز و راهرویی که در کنار آن کنده شده است.

عکس شماره 16 :

            جهت تنوع بخشیدن به راهروها درون بعضی از طاقچه ها ابزار و ادوات کشاورزی قدیمی قرار داده شده است.

عکس شماره 17 :

            یکی دیگر از راهروهای کاریز

عکس شماره 18 :

            یکی دیگر از راهروهای کاریز

عکس شماره 19 :

            به شکل سنگ های مرجانی دقت فرمایید. این سنگ ها خود عاملی برای تصفیه آب محسوب می شوند.

عکس شماره 20 :

            بخش سرسرا که به مناسبت ایام نوروز با سفره ی هفت سین مزین شده است.

عکس شماره 21 :

            مسیر خروجی کاریز.

           

نویسنده و عکس ها: دکتر مسعود شهیدی

 

هرگونه کپی برداری به منظور تجاری ممنوع است. کپی برداری به منظور اشاعه فرهنگ گردشگری و با اهداف غیرتجاری درصورت اجازه مدیر سایت و ذکر منبع بلامانع است.

بازدید کننده ی گرامی: در صورتی که از شهر زیرزمینی کیش ( کاریز ) بازدید نمودید، خواهشمند است هرگونه تغییر در مطالب مربوط به امکانات رفاهی یا سایر مواردی که به نظرتان می رسد را از طریق لینک نظرات به مدیریت سایت اطلاع دهید تا دیگران نیز از آن بهره مند گردند. با تشکر

 

Share

نظر بدهید (۱) / تعداد بازدید: ۹۳۹۶
ردیفسایر جاذبه های گردشگری ایران به ترتیب قدمت
۱
آبشار بیشه
۲
آبشار شوی ( تله زنگ )
۳
آبشار نوژیان
۴
دریاچه گهر
۵
غار سهولان
۶
غار کتله خور
۷
غار کرفتو
۸
آنوبانینی (قدیمی ترین کتیبه و نقش برجسته ایران زمین)
۹
زیگورات چغازنبیل
۱۰
تپه نوشیجان
۱۱
تخت سلیمان ( آتشکده ی آذرگشنسب )
۱۲
آرامگاه ( بقعه ) اِستِر و مُردِخای
۱۳
سازه های آبی شوشتر
۱۴
چک چک یا زیارتگاه پیر سبز
۱۵
مسجد جامع فهرج (قدیمی ترین مسجد ایران)
۱۶
سیراف
۱۷
شهر باستانی حریره، کیش
۱۸
آرامگاه فردوسی
۱۹
روستای تاریخی میمند
۲۰
قلعه فلک الافلاک
۲۱
ماسوله
۲۲
قره کلیسا
۲۳
گنبد سلطانیه
۲۴
قلعه رودخان
۲۵
کلیسای سنت استپانوس
۲۶
پل خواجو
۲۷
خانه عباسیان
۲۸
خانه ی بروجردی ها ( کاشان )
۲۹
باغ شازده
۳۰
خانه کرد ( عمارت آصف )
۳۱
تکیه معاون الملک
۳۲
آرامگاه ظهیرالدوله
۳۳
موزه ایران باستان
۳۴
خانه موزه دکتر علی شریعتی
۳۵
موزه ی مردم شناسی خرم آباد
۳۶
آب انبار سنتی کیش
۳۷
گذر هنرمندان ( کیش )
۳۸
کاریز ( شهر زیرزمینی کیش )
۳۹
باغ موزه هنر ایرانی
۴۰
تله کابین رامسر