دره لیر. به سنگ بزرگی که بصورت عمودی یک مثلث درست می کنند دقت کنید.  در سنگ اول سمت راست تصویر دو قبر وجود دارد.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱

دره شیلو.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۲

دره لیر. حفره های بزرگی در مرکز تصویر مشاهده می شود که بسیار بزرگتر از قبر است.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۳

ورودی به منطقه دره های لیر و شیلو.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۴

از چاه های آب این منطقه هنوز هم استفاده می شود. به تأسیسات و لوله کشی آب دقت فرمایید.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۵

نمای نزدیک از کوه یکپارچه سنگی که درون آن حفره های متعدد کنده شده است.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۶

به شیارهایی که در طول حفرات کنده شده است دقت فرمایید. این یکی از علائمی است که تئوری سنگ قبر بودن این حفرات را تقویت می کند.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۷

یکی از چاه های آب. این مجموعه، سنگ یک تکه و سراشیب بوده  است. حتی جای قرار دادن چرخ چاه از قبل پیش بینی شده و در کندن کوه به آن دقت شده است. جایی برای نشستن کسی که آب از چاه می کشیده پیش بینی شده است. این چاه ۱۳۰ متر عمق دارد و چندین ثانیه طول کشید تا صدای برخورد سنگ با آب شنیده شد.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۸

بقایای مسجد جامع سیراف.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۹

بقایای ساختمان های شهر باستانی سیراف. به طاق های باقیمانده دقت فرمایید که بصورت قوسی و طاق آهنگی بوده و هیچگونه الواری در ساخت آنها به کار نرفته است.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۰

بقایایی از قلعه شیخ نصوری. آخرین حاکم سیراف.<br/>ایران-ایرانی ها<br/>Iran-Iraniha.com
۱۱

سیراف

(seeraf)

 

خرابه های شهر باستانی سیراف قرن هاست  که برکناره شمالی خلیج فارس آرمیده،  در بندر طاهری امروزی واقع شده است. اگر در نقشه جغرافیای طبیعی به ضلع شمالی خلیج فارس و جنوب سرزمین پهناور ایران بنگرید، رشته کوه هایی که ارتفاع برخی قلل آن به 1600 متر  می رسد را مشاهده خواهید کرد. در این منطقه، سیراف از معدود بنادری است که به فاصله کوتاهی از دریا به کوه می رسد. براساس مطالعات باستان شناسی و شواهدی که تاکنون نیز موجود است قدمت این شهر باستانی به دوره ساسانیان می رسد. برخی، تأسیس این شهر را به اردشیر بابکان نسبت می دهند. سیراف زمانی بزرگترین و پر رونق ترین بندر خلیج فارس بوده است. این بندر یکی از بزرگترین مراکز مبادلات تجاری میان ایران، چین، هند و آفریقا بوده،  ادویه هند و الوارهای سخت زنگبار از مهمترین واردات به این بندر بوده است. وجود تپه های مشرف به دریا باعث شده است که شهر از کناره دریا تا ارتفاعات تپه ها وسعت پیدا کند. آنگونه که در تاریخ آمده است دو زلزله مهیب در سال های 336 ه ق ( 947 میلادی ) و 510 ه ق ( 1116 میلادی ) باعث تخریب شهر و به زیر آب رفتن بخشی از آن شده است. امروزه اگر در آب های کم عمق کنار سیراف جستجو کنید، بقایایی از سنگ های ساختمان های شهر را در زیر آب خواهید دید. براساس نوشته های جهانگردان، اوج شکوفایی اقتصادی این بندر سده های هشتم تا دهم میلادی بوده است.جاذبه های دیدنی سیراف به شرح زیر است:

1-       گورستان تمدن ها :

در شمال سیراف تپه هایی وجود دارند که توسط دو دره به نام های لیر و شیلو از یکدیگر جدا می شوند. بر روی این تپه ها، فرورفتگی های دست کن سنگی متعددی وجود دارند که کاربری آنها مورد اختلاف باستان شناسان است. برخی آنها را حوضچه جمع آوری آب و برخی قبور مردگان ارزیابی کرده اند. کمبود آب شیرین در کناره خلیج فارس از یک سو و جمع آوری آب باران در آب انبارهایی به نام برکه از سویی دیگر و همچنین وجود چاه های آب بلافاصله نزدیک حوضچه ها، گواه بر صحت این فرضیه است که این مجموعه جهت جمع آوری آب ساخته شده است. از طرف دیگر، وجود حفره هایی در داخل سه سنگ بزرگ موجود در منطقه که به هیچ وجه امکان آبگیری ندارند و همچنین وجود معدود حفره هایی که به وضوح بقایای  سنگ لحد در بالای آنها مشهود است، می تواند گواه صحت فرضیه دوم یعنی کاربری حفره ها جهت قبر باشد. اینجانب بر این باور هستم که هر دو فرضیه فوق درست است. به این معنی که روزگاری این حوضچه ها جهت جمع آوری و هدایت آب باران ساخته شده اند و در همان زمان اهالی شهر مردگان خود را در گورهایی که دخمه نامیده می شده، قرار می داده اند. و احتمالاً پس از اسلام، با توجه به تغییر نحوه دفن مردگان و یا وقوع اتفاقات غیرمنتظره همچون زلزله ، از این حوضچه ها به عنوان گور استفاده شده است.

2-       چاه های سنگی:

در منطقه گورستان تمدن ها ( دره لیر و شیلو ) نزدیک به صد حلقه چاه آب وجود دارد. این چاه ها که تماماً در سنگ کنده شده است و عمق بعضی از آن ها به 130 متر می رسد،  در برخی از فصول سال دارای آب هستند. اگر سنگی به داخل چاه بیندازید، چندین ثانیه طول می کشد تا صدای برخورد آنرا  با آب بشنوید. نحوه حجاری دهانه چاه ها و برش صاف و دقیق داخل آن ها از شگفتی های این منطقه است.

 

3-       دخمه ها:

در امتداد دیواره های دو طرف دره لیر، حفره هایی مشاهده می شود که محلی ها به آن خانه گوری ( خانه گبری ) می گویند. نکته جالب اینکه بعضی از این حفره ها  که دهانه ای کوچک و مثلث شکل دارند.  هنوز هم دست نخورده باقیمانده اند و بقایای اسکلت یک یا چند انسان در آنها دیده می شود. بنابر اظهارات  راهنمای محلی و بعضی از منابع، گفته می شود که سالمندان ادیان دیگر را، قبل از مرگ، با مقدار کمی آب و غذا در این دخمه ها قرار می داده اند و درب آنها را می بسته اند، به نظر می رسد که این مدعا به واقعیت نزدیک نباشد و دخمه های موجود صرفاً شکل خاصی از مقبره جهت مردگان باشد.

4-       بقایای شهر باستانی سیراف:

اگر در بخش قدیمی شهر قدم بزنید، بقایای ساختمان های قدیمی شهر را ملاحظه خواهید کرد که عمدتاً با سنگ ساخته شده اند. اگر بتوانیم در تونل زمان، گذشته را تصور کنیم، شهر آبادی را خواهیم یافت که ساکنان ثروتمند آن علاقه مند به ساخت خانه ها و بناهایی با هزینه بسیار بوده اند.

5-       آتشکده:

ساختمانی یک طبقه و یک اتاقه به شکل مربع بر بالای یکی از تپه های مشرف به گورستان تمدن ها وجود دارد که به علت فرم ساخت و نحوه تزیینات داخلی آن منسوب به آتشکده است.

6-       قلعه شیخ نصوری:

شیخ نصوری، آخرین حکمران بندر طاهری در اواخر دوره قاجاریه و اوایل دوره پهلوی بوده است. قلعه شیخ نصوری، که عملاً هم منزل مسکونی و هم محل حکومت وی بوده، بر بالای بلندی مشرف به دریا و بندر واقع شده است. پس از مرگ وی، از آنجا که فرزندان وی به شیراز و خارج از کشور مهاجرت کرده اند، کم کم قلعه رو به خرابی رفته است. بطوری که اکنون بسیاری از نقاط قلعه فاقد سقف می باشد. سبک خاص معماری قلعه و گچبری های زیبا از خصوصیات بارز آن می باشد.

 

به همت برخی از افراد محلی، موزه و دفتر میراث فرهنگی در بندر طاهری احداث شده است. سنگ قبرهای قدیمی که یادگاری از دوران شکوفایی سیراف پس از اسلام هستند، تاریخچه سیراف، شرح احوال بزرگان متأخر و حاکمان سیراف و مقداری ظروف قدیمی، زینت بخش این موزه می باشد.

پیرامون دلایل اجتماعی افول سیراف، درصورت علاقه به بخش توضیحات اضافه مراجعه فرمایید.

 

موقعیت جغرافیایی:

استان بوشهر، بندر کنگان، بندر طاهری ( سیراف ) ، '40 ، ْ27 شمالی و  '20 ، ْ52 شرقی. ارتفاع از سطح دریا: بین 5 تا 75 متر.

نحوه دسترسی:

بندر طاهری ( سیراف ) در 240  کیلومتری جنوب شرقی بوشهر قرار گرفته است. سیراف از بندر کنگان  33 کیلومتر و از عسلویه 36 کیلومتر فاصله دارد. مسیر بوشهر، اهرم، خورموج دوبانده است. از خورموج تا کنگان و بندر طاهری  جاده آسفالت دوطرفه است. کیفیت جاده متوسط است. بدلیل نامناسب بودن علائم هشداردهنده راهنمایی و رانندگی، توصیه می شود شب هنگام در مسیر رفت یا برگشت به سمت بوشهر نباشید. مسیر بندرطاهری به عسلویه از کیفیت بهتری برخوردار است. فرودگاه در شرق عسلویه واقع شده و فاصله آن تا بندر طاهری حدود 42 کیلومتر است. تأسیسات عظیم پارس جنوبی در عسلویه از نقاط دیدنی صنعتی و اقتصادی کشور محسوب می شود. اگر برای بازدید هریک از مراکز فوق ( عسلویه – سیراف ) تشریف می برید، حتماً سری هم به دیگری بزنید.

امکانات رفاهی:

*  در بندر طاهری هیچگونه امکانات رفاهی جهت اقامت مناسب وجود ندارد. بندر طاهری در تقسیمات کشوری بخش بوده که به لحاظ افزایش جمعیت به شهر تبدیل گشته است اما از امکانات شهری مناسب در آن خبری نیست. مردم منطقه خونگرم و مهربان هستند.

*  استفاده از رستوران ها خصوصاً در فصول گرم سال، جز در موارد ضرورت توصیه نمی شود.

*  جهت رفع تشنگی از آب معدنی استفاده کنید.

*  در سایت بازدید از دره لیر و دره شیلو  و شهر قدیمی سرویس بهداشتی مناسب وجود ندارد. توالت فرنگی در هیچ بخشی از اماکن عمومی شهر موجود نیست.

*  پمپ بنزین در بندر طاهری، کنگان و عسلویه موجود است.

*  درصورتی که قصد اقامت در چادر را دارید، توصیه می شود چادر خود را نزدیک مراکز شهری همچون نیروی انتظامی مسقر نمایید.

*  جهت پیشگیری از گزش حشرات و احتمال ابتلا به مالاریا توصیه می شود شب هنگام از کرم های ضد گزش حشرات و چادرهای توری دار استفاده نمایید. درهرصورت اسپری حشره کش همراه داشته باشید.

*  همراه داشتن کلاه لبه دار در آفتاب شدید و فصول گرم سال می تواند مفید باشد.

*  آنتن دهی تلفن همراه مناسب است.

امنیت منطقه:

بندر طاهری ( سیراف ) از امنیت مناسبی برخوردار است، به دلیل وجود تأسیسات پارس جنوبی در عسلویه ، تردد زیادی در منطقه صورت می گیرد. قبل از احداث این تأسیسات، این بخش از کشور به شدت خلوت بود و تردد عمدتاً به مردم محلی اختصاص داشت. به مسافران خارجی توصیه می شود حتماً با راهنمای ایرانی به این منطقه سفر کنند.

بهترین زمان بازدید:

هوای منطقه گرم و شرجی است. بازدید از منطقه در فصل تابستان، به مسافرانی که در مناطق سرد زندگی می کنند و به هوای گرم و شرجی عادت ندارند، خصوصاً توریست های اروپایی توصیه نمی شود. بهترین زمان بازدید ماه های آبان، آذر، دی ، بهمن، اسفند و فروردین است.

 

* توضیحات اضافه:

آقای محمدباقر وثوقی، استاد تاریخ دانشگاه تهران درباره سیر افول سیراف می نویسد:

" افول سیراف طی یک قرن و نیم به دلیل بروز ناامنی‌های شدید سیاسی فارس و از رونق افتادن مسیرهای کاروانی شرق و غرب شیراز به سمت سواحل صورت گرفت. از طرفی تحولات جهان اسلام و به ویژه سیاست‌های مداخله‌‌گرانه «خلفای فاطمی» در امور تجارت شرق به غرب و افول سواحل شرقی عمان، به ویژه «صحار»، سقوط «سیراف» را تشدید کرد. از آن جایی که بیشتر تکیه اقتصادی «سیراف» به کالاهای وارد و صادر شده از سمت بغداد و کرانه‌های حاشیه «شط‌العرب» بود، ضعف خلافت عباسی و حضور و نفوذ عناصر نظامی ترک در بغداد و ناامنی‌های برآمده از دخالت دیلمیان در امور، باعث شد تا مناطق پشتیبان «سیراف» و از آن جمله بصره و مسیرهای رودخانه‌ای تا بغداد، از رونق افتاده و همین امر سقوط «سیراف» را نزدیک‌تر کند. ... به همان اندازه که «شبانکاران» در راه‌های تجاری خشکی در فارس ایجاد ناامنی می‌کردند، دزدان دریایی در «کیش» نیز امنیت کامل ورود و خروج کشتی‌ها به «سیراف» را در معرض خطر قرار داده و این عوامل نهایتا سقوط «سیراف» را به دنبال آورد.

یکی از مهم‌ترین نتایج افول «سیراف»، مهاجرت گروه‌های اجتماعی قدرتمند این بخش به نواحی دیگر بود؛ این گروه‌ها و رهبرانشان به دنبال شرایط مناسب و امنیت لازم برای تداوم امور بازرگانی خود بودند. بر این اساس مهاجرت مردم «سیراف» به سمت مناطق امن و از آن جمله سواحل عمان و دریای سرخ و مهم‌تر از آنها جزیره «کیش» در همین راستا صورت پذیرفت."

منبع توضیحات اضافه: سایت میراث فرهنگی

 

* توضیحات عکس ها:

عکس شماره 1 :

            دره لیر. به سنگ بزرگی که بصورت عمودی یک مثلث درست می کنند دقت کنید.  در سنگ اول سمت راست تصویر دو قبر وجود دارد.

عکس شماره 2 :

            دره شیلو.

عکس شماره 3 :

            دره لیر. حفره های بزرگی در مرکز تصویر مشاهده می شود که بسیار بزرگتر از قبر است.

عکس شماره 4 :

            ورودی به منطقه دره های لیر و شیلو.

عکس شماره 5 :

            از چاه های آب این منطقه هنوز هم استفاده می شود. به تأسیسات و لوله کشی آب دقت فرمایید.

عکس شماره 6 :

            نمای نزدیک از کوه یکپارچه سنگی که درون آن حفره های متعدد کنده شده است.

عکس شماره 7 :

            به شیارهایی که در طول حفرات کنده شده است دقت فرمایید. این یکی از علائمی است که تئوری سنگ قبر بودن این حفرات را تقویت می کند.

عکس شماره 8 :

            یکی از چاه های آب. این مجموعه، سنگ یک تکه و سراشیب بوده  است. حتی جای قرار دادن چرخ چاه از قبل پیش بینی شده و در کندن کوه به آن دقت شده است. جایی برای نشستن کسی که آب از چاه می کشیده پیش بینی شده است. این چاه 130 متر عمق دارد و چندین ثانیه طول کشید تا صدای برخورد سنگ با آب شنیده شد.

عکس شماره 9 :

            بقایای مسجد جامع سیراف.

عکس شماره 10 :

            بقایای ساختمان های شهر باستانی سیراف. به طاق های باقیمانده دقت فرمایید که بصورت قوسی و طاق آهنگی بوده و هیچگونه الواری در ساخت آنها به کار نرفته است.

عکس شماره 11 :

            بقایایی از قلعه شیخ نصوری. آخرین حاکم سیراف.

متأسفانه به علت تاریک شدن هوا عکس مناسبی از دخمه ها در اختیار ندارم.

 

نویسنده و عکس ها از: دکتر مسعود شهیدی

 

هرگونه کپی برداری به منظور تجاری ممنوع است. کپی برداری به منظور اشاعه فرهنگ گردشگری و با اهداف غیرتجاری درصورت اجازه مدیر سایت و ذکر منبع بلامانع است.

بازدید کننده ی گرامی: در صورتی که از سیراف بازدید نمودید، خواهشمند است هرگونه تغییر در مطالب مربوط به امکانات رفاهی یا سایر مواردی که به نظرتان می رسد را از طریق لینک نظرات به مدیریت سایت اطلاع دهید تا دیگران نیز از آن بهره مند گردند. با تشکر

 

Share

نظر بدهید (۴) / تعداد بازدید: ۷۱۷۸
ردیفسایر جاذبه های گردشگری ایران به ترتیب قدمت
۱
آبشار بیشه
۲
آبشار شوی ( تله زنگ )
۳
آبشار نوژیان
۴
دریاچه گهر
۵
غار سهولان
۶
غار کتله خور
۷
غار کرفتو
۸
آنوبانینی (قدیمی ترین کتیبه و نقش برجسته ایران زمین)
۹
زیگورات چغازنبیل
۱۰
تپه نوشیجان
۱۱
تخت سلیمان ( آتشکده ی آذرگشنسب )
۱۲
آرامگاه ( بقعه ) اِستِر و مُردِخای
۱۳
سازه های آبی شوشتر
۱۴
چک چک یا زیارتگاه پیر سبز
۱۵
مسجد جامع فهرج (قدیمی ترین مسجد ایران)
۱۶
سیراف
۱۷
شهر باستانی حریره، کیش
۱۸
آرامگاه فردوسی
۱۹
روستای تاریخی میمند
۲۰
قلعه فلک الافلاک
۲۱
ماسوله
۲۲
قره کلیسا
۲۳
گنبد سلطانیه
۲۴
قلعه رودخان
۲۵
کلیسای سنت استپانوس
۲۶
پل خواجو
۲۷
خانه عباسیان
۲۸
خانه ی بروجردی ها ( کاشان )
۲۹
باغ شازده
۳۰
خانه کرد ( عمارت آصف )
۳۱
تکیه معاون الملک
۳۲
آرامگاه ظهیرالدوله
۳۳
موزه ایران باستان
۳۴
خانه موزه دکتر علی شریعتی
۳۵
موزه ی مردم شناسی خرم آباد
۳۶
آب انبار سنتی کیش
۳۷
گذر هنرمندان ( کیش )
۳۸
کاریز ( شهر زیرزمینی کیش )
۳۹
باغ موزه هنر ایرانی
۴۰
تله کابین رامسر